“Hàng hóa rất quan trọng, là yếu tố cần thiết đầu tiên để hình thành nên thị trường chứng khoán. Hàng phải là hàng tốt. Tốt thì phải tốt lâu dài, hôm nay không tốt và ngày mai không tốt”. được bà Nguyễn Thị Mai Thanh – Chủ tịch HĐQT Công ty Cơ Điện Lạnh (REE) chia sẻ tại số 3 talk show The Investor phát sóng ngày 1/10. Tuy nhiên, có một thực tế là thị trường chứng khoán Việt Nam đang thiếu hàng mới chất lượng.
Theo số liệu từ HoSE, từ đầu năm 2024 đến nay chỉ có 6 doanh nghiệp niêm yết mới: Bưu chính Viễn thông (VTP), Ngân hàng Nam Á (NAB), Thủy điện Hủa Na (HNA), Cảng Quy Nhon (QNP), Mộc Châu Sữa (MCM), Chứng khoán Thành Công (TCI). Đây thực sự không phải là những cái tên mới vì trước đây họ đều đã giao dịch trên UPCoM.
Ngoài các doanh nghiệp trên, chứng khoán Việt còn có một số “tân binh” niêm yết trên HNX hoặc đăng ký giao dịch trên UPCoM từ đầu năm đến nay. Tuy nhiên, phần lớn là doanh nghiệp có quy mô khiêm tốn, chưa đủ sức tạo hiệu ứng thu hút dòng tiền vào thị trường.
Trước đây, có thời kỳ các doanh nghiệp “ồ ạt” niêm yết mới với hàng chục cái tên chất lượng trên HoSE mỗi năm. Nổi bật nhất là làn sóng cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước năm 2006-2011 và sự đổ bộ của hàng loạt doanh nghiệp tư nhân nổi tiếng năm 2015-2018. Đây cũng là giai đoạn thị trường chứng khoán có sóng thần.
Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp niêm yết mới có xu hướng giảm mạnh trong những năm gần đây, chỉ còn lại một doanh nghiệp. Thiếu hàng mới, đặc biệt là bom tấn chất lượng khiến chứng khoán Việt thiếu động lực tăng trưởng dài hạn. Sóng gần đây chủ yếu mang tính chất đầu cơ dựa trên chính sách tiền tệ, VN-Index cũng dao động quanh mốc 1.200 điểm.
Đáng chú ý, danh sách những cái tên tiềm năng trở thành bom tấn khi IPO không còn nhiều. Những DNNN nằm trong danh sách cổ phần hóa được nhà đầu tư thực sự quan tâm có thể đếm trên đầu ngón tay như Agribank, Vinacomin - TKV, Mobifone, VNPT, SJC, Vinafood1… và lộ trình niêm yết vẫn còn rộng mở. . Nhóm tư nhân cũng thiếu tên tuổi lớn ngoại trừ một vài trường hợp như Thaco, Doji, TH Group, TC Group,…
Ngoài việc thiếu vắng doanh nghiệp niêm yết mới, hoạt động đấu giá cổ phiếu trên sàn chứng khoán cũng rất ảm đạm. Theo thống kê từ HoSE và HNX, tính đến thời điểm hiện tại chỉ có 4 phiên đấu giá cổ phiếu kể từ đầu năm. Tổng giá trị cổ phiếu bán đấu giá chỉ đạt hơn 200 tỷ đồng, một con số thấp kỷ lục.
Vì sao doanh nghiệp không “quan tâm” IPO?
Chia sẻ về vấn đề thiếu hàng mới niêm yết trên sàn chứng khoán tại tọa đàm The Investor, bà Mai Thanh cho rằng yếu tố khiến doanh nghiệp không mặn mà niêm yết chính là nhu cầu huy động vốn. Mục đích đầu tiên của việc niêm yết là huy động vốn. Có những yếu tố khác cũng quan trọng nhưng chỉ là thứ yếu. Việc phát hành trái phiếu quá dễ dàng so với thị trường chứng khoán khiến doanh nghiệp cảm thấy việc niêm yết không mang lại lợi ích gì.
Theo bà Mai Thanh, việc huy động trên thị trường chứng khoán khó khăn hơn nhiều so với giai đoạn trước. Doanh nghiệp muốn huy động phải chuẩn bị hồ sơ đăng ký, quy trình tương đối chặt chẽ. Doanh nghiệp phải minh bạch và có quá trình chứng minh năng lực quản trị tốt để huy động vốn trên thị trường chứng khoán.
“Trên thị trường chứng khoán, nhà đầu tư khi bỏ tiền vào không phải cam kết trả lãi như trái phiếu hay vay ngân hàng. Nhưng đó là cam kết lâu dài, uy tín của doanh nghiệp với cộng đồng đầu tư. Các nhà đầu tư là vô cùng quan trọng. Khi nhà đầu tư nhìn vào một doanh nghiệp, nếu không thực hiện đúng cam kết thì sẽ không bao giờ huy động được vốn”. Chủ tịch REE nhấn mạnh.
Bà Mai Thanh cho biết, những năm gần đây, việc phát hành trái phiếu thuận lợi hơn rất nhiều, cam kết với nhà đầu tư dường như dễ dàng hơn trên thị trường chứng khoán. Vì vậy, doanh nghiệp lựa chọn phát hành trái phiếu thay vì huy động vốn trên thị trường chứng khoán. Điều này đã phần nào giảm bớt nhu cầu niêm yết của doanh nghiệp.
Trên thực tế, thị trường trái phiếu doanh nghiệp từng có thời kỳ phát triển rất nóng với giá trị phát hành liên tục tăng qua mỗi năm và đạt con số kỷ lục gần 700.000 tỷ đồng vào năm 2021 (theo số liệu từ VBMA). Sau khi cơ quan quản lý thắt chặt kỷ luật trên thị trường trái phiếu từ năm 2022, số lượng phát hành và giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đã giảm đáng kể, xuống còn khoảng 300.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, đây là bước đi chậm cần thiết để định hướng thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát triển theo hướng minh bạch và bền vững hơn.
Về các giải pháp góp phần tăng nhu cầu niêm yết của doanh nghiệp, bà Mai Thanh cho rằng cần nâng tiêu chuẩn cho hoạt động phát hành trái phiếu để hướng nhu cầu huy động vốn vào thị trường chứng khoán. Ngoài ra, Chủ tịch REE cũng nhấn mạnh, tiếng nói của nhà đầu tư rất quan trọng và mang tính quyết định.
Theo bà Mai Thanh, muốn doanh nghiệp lên sàn để cổ phiếu có tính thanh khoản cao hơn thì nhà đầu tư phải lên tiếng và nói lên yêu cầu của mình. Doanh nghiệp cũng sẽ phải lắng nghe, cố gắng hài hòa lợi ích của nhà đầu tư nhưng tầm nhìn phát triển trong tương lai vẫn phải đặt lên hàng đầu.
“Các nhà đầu tư” là một chuỗi chương trình trò chuyện truyền cảm hứng được tạo ra bởi CafeF Và chứng khoán VPBank (VPBankS) Đồng tổ chức, phát sóng vào thứ Ba hàng tuần lúc 10h00
Công ty Cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS) là công ty chứng khoán duy nhất trong hệ sinh thái VPBank có vốn điều lệ đứng đầu thị trường, quy mô 15.000 tỷ đồng. VPBankS cũng nằm trong top 10 công ty chứng khoán có dư nợ ký quỹ lớn nhất thị trường và còn nhiều dư địa tăng trưởng trong tương lai. Hơn nữa, VPBankS đã xây dựng một hệ sinh thái toàn diện, tích hợp đầy đủ từ sản phẩm đến nền tảng, dịch vụ được cá nhân hóa theo từng khẩu vị rủi ro, đáp ứng đầy đủ nhu cầu đầu tư của khách hàng. .
Link nguồn: https://cafef.vn/chu-tich-doanh-nghiep-dau-tien-niem-yet-chi-ra-nguyen-nhan-khien-thi-truong-chung-khoan-viet-nam-thieu-hang-moi-188241002225436628.chn
